Το Νόημα της Ζωής

Δεν είναι λίγες οι φορές που ακούω από πελάτες, φίλους, οικογένεια, την έκφραση «Δεν έχω νόημα στη ζωή μου», «Δεν έχω στόχους», «Είναι ανούσιο να αναμένω κάτι καλύτερο, αφού δεν έρχεται ποτέ», «Η ζωή μου δεν έχει νόημα» κλπ. Με άλλα λόγια αυτό που ακούω είναι μια ανάγκη για κάτι που λείπει και που θεωρείται και είναι, πολύ σημαντικό! Τι είναι τελικά το περίφημο Νόημα της Ζωής; Πως βιώνεται μια ζωή με νόημα; Ποια η σχέση της βιωμένης με νόημα ζωής, με τα επίπεδα της ευτυχίας; Πως γίνεται να το βρούμε;

Οι άνθρωποι που νιώθουν ότι η ζωή τους έχει «νόημα», τείνουν να είναι πιο ΥΓΙΕΙΣ και ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΟΙ. Για το μεγαλύτερο μέρος του 20ου αιώνα, φιλόσοφοι, ψυχολόγοι και ψυχίατροι υποστήριξαν ότι το νόημα στη ζωή είναι μια σπάνια, βαθιά εμπειρία, που μπορεί να επιτευχθεί μέσω μιας ενεργητικής αναζήτησης, βαθύ αυτοστοχασμού ή κάποιου άλλου επίπονου τρόπου δημιουργίας νοήματος σε έναν φαινομενικά ανούσιο κόσμο.

Σήμερα από τις έρευνες της Ψυχολογίας επιβεβαιώνεται ότι η ΥΠΑΡΞΙΑΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ, η ΣΥΝΟΧΗ και ο ΣΚΟΠΟΣ αντιπροσωπεύουν τρεις αλληλένδετες πτυχές ή ίσως άμεσες οδούς προς την εμπειρία του νοήματος στη ζωή και επομένως προς την βίωση της ευτυχίας.

Μέσω της Συμβουλευτικής Διαδικασίας, έχουμε τη δυνατότητα να προσεγγίζουμε αυτές τις πτυχές προκειμένου να κατανοηθεί από το άτομο πού βρίσκεται σε σχέση με αυτές (επίγνωση) αλλά και να ανακαλύψουμε από κοινού, πως μπορεί να ευθυγραμμιστεί (πρακτικά) μαζί τους, αυξάνοντας συγκεκριμένες εμπειρίες που προσδίδουν  νόημα στη ζωή!

Η «ΥΠΑΡΞΙΑΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ»: Η πίστη μας  ότι η ζωή και οι πράξεις μας έχουν σημασία στο μεγάλο σχέδιο των πραγμάτων, αποτελεί την πεποίθηση που αναφέρεται ως «υπαρξιακή σημασία» και είναι ένα ισχυρό συστατικό της εμπειρίας του νοήματος στη ζωή. Η έρευνα δείχνει ότι το να νιώθουμε ότι έχουμε ασκήσει θετική επιρροή στους άλλους, σχεδόν πάντα συνδέεται με την πεποίθηση ότι η ζωή μας έχει νόημα. Οι ρίζες της «υπαρξιακής σημασίας» και επομένως το πώς νοηματοδοτούμε την βιωμένη εμπειρία μας, βρίσκονται στο πόσο σημαντικοί  νιώθουμε πως είμαστε εμείς οι ίδιοι ή το έργο που παράγουμε, για τους άλλους.

ΑΙΣΘΗΣΗ ΣΥΝΟΧΗΣ: Η αίσθηση της συνοχής είναι η αίσθηση που νιώθουμε όταν  αισθανόμαστε ότι η ζωή μας έχει νόημα. Πως το αντιλαμβανόμαστε αυτό; Οι ζωές μας είναι ενσωματωμένες σε έναν φυσικό κόσμο που χαρακτηρίζεται από κανονικότητες όπως οι ανατολές και τα ηλιοβασιλέματα. Εμείς, συμπληρώνουμε αυτές τις κανονικότητες με τις δικές μας ρουτίνες — πρωινό καφέ,  βραδινή βόλτα ή δείπνο κλπ. Αυτές οι κανονικότητες υπογραμμίζουν την αίσθηση ότι η ζωή μας έχει νόημα. Φυσικά, έρχονται οι στιγμές, που νιώθουμε πως το νόημα έχει χαθεί. Για παράδειγμα, μετά από ένα τραυματικό γεγονός ή αντίθετα, όταν προσπαθούμε πολύ σκληρά να ανακαλύψουμε που κρύβεται το νόημα . Από όλες τις πτυχές του νοήματος, η συνοχή μοιάζει να αντιπροσωπεύει περισσότερο μια φυσική ανάγκη. Παρόμοια με την αγωνία που νιώθουμε όταν ματαιώνεται η ανάγκη μας να ανήκουμε, ο κόσμος μας φαίνεται να καταρρέει όταν ξαφνικά αλλάζει η «κανονικότητα» μας  και τότε, βιώνουμε έλλειψη του νοήματος. Τέτοιες περίοδοι μπορεί να αφορούν γεγονότα ξαφνικά ή και προγραμματισμένα όπως η απώλεια ενός αγαπημένου μας, ένα διαζύγιο, μια μετακόμιση, ο ερχομός ενός παιδιού, κ.α. Έντονα συναισθήματα άγχους, θλίψης, κατάθλιψης, μπορεί να γίνουν κυρίαρχα στην καθημερινότητά μας όταν η αίσθηση της «συνοχής» διαταραχθεί. Η αποκατάσταση μιας αίσθησης συνοχής κατά τη διάρκεια αυτών των περιόδων μπορεί να είναι μια μεγάλη πρόκληση για εμάς και το περιβάλλον μας.

ΣΚΟΠΟΣ: Η αίσθηση του σκοπού μας βοηθά να διατηρήσουμε τα κίνητρα μας. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι που έχουν σκοπό στη ζωή τους, τείνουν να είναι πιο ικανοποιημένοι με αυτή και ζουν περισσότερο. Ο σκοπός λοιπόν, είναι συνδεδεμένος τόσο με την ποιότητα όσο και με την ποσότητα της ύπαρξής μας. Ένας παράγοντας που διευκολύνει τη σκόπιμη δράση μας, είναι να έχουμε έναν σαφή λόγο για να εμπλακούμε σε οτιδήποτε κάνουμε. Γνωρίζοντας το «γιατί» των πράξεων μας μπορεί να εμφυσήσει αξία ακόμη και σε ασήμαντες συμπεριφορές. Ο Νίτσε σημείωσε περίφημα ότι το άτομο «που έχει ένα ΓΙΑΤΙ να ζήσει μπορεί να αντέξει σχεδόν κάθε ΠΩΣ». Αναπτύσσοντας έναν ξεκάθαρο λόγο για την επιδίωξη ενός στόχου, το «πώς» των στοχευόντων ενεργειών μας γίνεται πιο ανεκτό (και συχνά πιο ευχάριστο) επειδή αυτές οι ενέργειες συνδέονται πλέον με έναν πιο μακροπρόθεσμο στόχο – σκοπό.

Για κάθε μία από αυτές τις πτυχές υπάρχουν απλές, καθημερινές «συνταγές» που κάποιος μπορεί να ακολουθήσει για να βρει το ΔΙΚΟ ΤΟΥ ΝΟΗΜΑ ΣΤΗ ΖΩΗ! Για ορισμένους η αναζήτηση του νοήματος μπορεί να αποτελέσει στόχο – αίτημα μέσα στην Συμβουλευτική ή Θεραπευτική Διαδικασία. Ωστόσο,  είναι γεγονός, ότι ανεξαρτήτου αιτήματος, το άτομο που ακολουθεί ένα θεραπευτικό για την ψυχή δρόμο, έρχεται σε επαφή με τις αξίες του  και τις εμπειρίες,  που αποτελούν  το δικό του Νόημα Ζωής!